Заттардың құрылысы. Химиялық байланыстың негізгі түрлері

Сабақ: Мектеп: Ақши орта мектебі
Күні: 11.12.15 Мұғалімнің есімі:  Жексенбаева
Сынып:8а Қатысқандар саны: Қатыспағандар саны:
Тақырыбы:  Заттардың құрылысы. Химиялық  байланыстың негізгі түрлері
Сабаққа негізделген оқу мақсаты  зат құрылысы, қосылыстардағы химиялық байланыс түрлерін ажырата біледі
Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар:

Басым көпшілігі

Кейбір оқушылар:

 заттың формуласындағы элемент атомдарының табиғаты бойынша байланысу түрін анықтай алады

 

байланысын анықтауды атом құрылысымен түсіндіре алады
  заттың формуласы бойынша байланыс түрін ажырата отырып олардың химиялық қасиеттерін, электртерістілік ұғымы бойынша түсіндіре алады
Тілдік мақсат Оқушылар:  бүгінгі сабақта енген химиялық термин сөздерді түсініп мағынасын айта алады
Негізгі сөздер мен тіркестер   коваленттік, иондық, ион
Сыныптағы диалог/жазылым үшін  пайдалы тілдік бірліктер:  атом құрылысы мен ионның сызбасын жаза алады.

ол үшін коваленттік, иондық, ион, электрон жұбы сөздерін қолданады

Талқылауға арналған тармақтар:  химиялық байланыс    коваленттік байланыс      иондық байланыс
Сіз неліктен …. екенін айта ласыз ба?  себебі химиялық байланыс сол заттарды құрайтын атомдардың табиғатына (Э.Т) байланысты болатынын түсінеді.
Жазылым бойынша ұсыныстар  берілген кез-келген заттың формуласы бойынша химиялық байланыс түрлерін ажыраты білуге арналған тапсырмалар.
Алдыңғы оқу  Электртерістілік қатары бойынша түсінігі тексеріледі.
Жоспар
Жоспарлан

ған

уақыт

Жоспарланған жаттығулар

 

Ресурстар

 

Басталуы Ұ.К. топқа бөлінеді

Сабақтың тақырыбын ашу барысында

1-әдіс сөздер банкі әдісі  

Сабақтың мақсатын банктегі сөздер бойынша,  жаңа сөздерді іздеу арқылы өздері табады

Сөздер банкісі старегиясы арқылы тақырыпты табады

  алдынғы топ бойынша қалады

Сабақтың мақсаты ілінеді

Ортасы  тапсырма:

1-әдіс Сөздің өзін пайдаланбастан бүгінгі сабақтың әрбір негізгі сөзін түсіндіру үшін сізде бір минут бар:

1.Na, F атомының құрылыс сызбанұсқасын  олардың химиялық белсенділігін қалай түсіндіресің?

2. Металл бейметалл, инертті элементтер атомдарының құрылыс  ерекшелігі неде?

3. Аяқталған және аяқталмаған электрондық қабат нені білдіреді?

4. Период және негізгі топша бойынша элементтердің қасиеттері   қалай өзгереді? Осы өзгерістің себебі неде?

5. Заттардың  құрылысы:  1.заттардың химиялық формуласының  жазылу заңдылығы 2. Сыртқы деңгейдегі электрон саны   3. Электр терістілігі жоғары элемент           SO2           H2       KCl 

6. Ковалентті байланыс      полюсті,        полюссіз             иондық байланыс

 7.                                               Электрон жұбы                       ион

2-әдіс:  кесте толтырады

Химиялық байланыстың түзілуі.

Байланыс түзуші бөлшектер Әр түрлі химиялық байланыстың түзілуі Байланыс қалай түзіледі Химиялық байланыс түрлері Әр түрлі химиялық байланыстағы заттар
Бейметалл атомда рының бір түрі Н·+·Н→Н:Н

:СІ·+·СІ:→:СІ:СІ:

Электрондардың жұптасуы арқылы Ковалентті полюссіз Н2, СІ2, О2, Вr2, F2, N2
Бейметалдардың әр түрлі атомдары  

Н·+СІ:→Н:СІ:

Электрондардың жұптасуы арқылы Ковалентті полюсті  

НСІ, НВr, НY, Н2S, т.б.

Металдармен бейме- талдар атомда ры  

Nа·+·СІ:→Nа+(:СІ:)

 

Металл атомдарынан бейметалл атомына электронның ауысуы және түзілген иондары -ның  электростатикалық тартылуы арқылы Ионды  

NaCI, NаF, К2S, Li2О, NаВr т.б.

3-әдіс    6-ромб  берілген тізімді ретімен орналастырады

Электрондық формула құрудың алгоритімін  (орындалу ретін) құрастыр

•        Сәйкес келетін атомдардың химиялық  таңбасын тізіп жазу.

•       Элементтің периодтық жүйедегі орнын (қай топқа) табу.

•       Берілген элементтің орналасқан тобына сәйкес валенттік электрондардың  санын белгілеу.

•       Нүктелер арқылы элемент атомдарындағы дара электрондардың жалпы санын белгілеп,  электрондық қабатын  аяқталуына неше электрон жетпейтінін анықтау.

•       Әр атомның химиялық таңбасының айналасына нүктелеріне қалған электрондарды белгілеу.

•        Н2, СІ2, О2, N2 элементтерінің электрондық формуласын жазып болған соң, осы формуладағы  нүктелермен көрсетілген  элетрон жұптарын сызықшамен ауыстырса құрылымдық формула алынатынын түсіндіру

4-әдіс Артығы қайсы?

 1-топ  Иондық байланыс    Вr2, Н2S, NН3 Н2О, AgCl, СО2, N2, NН3, О2, Н2S, НF, Mg(OH)2,  F2, СІ2  NaCl,  Li2 О 

2-топ    Ковалентті полюсті

байланыс   Вr2, Н2S, NН3 Н2О, AgCl, СО2, N2, NН3, О2, Н2S, НF, Mg(OH)2,  F2, СІ2  NaCl,  Li2 О 

3-топ   Ковалентті полюссіз

байланыс  Вr2, Н2S, NН3 Н2О, AgCl, СО2, N2, NН3, О2, Н2S, НF, Mg(OH)2,  F2, СІ2  NaCl,  Li2 О 

НЕГЕ?    Мына сөйлемді жауап үшін пайдаланыңыз:

…байланысқа  …байланысқа … байланысқа жатады,  барлығы  … болып табылады, сонымен қатар … құрамына кіретін …   …. табиғаты бойынша  химиялық … түсіндіріледі.

Керекті сөздерді: жоғарғы тапсырмадан аласыңдар

5-әдіс Маған көрсет!

Сөйлем беріледі, сол сөйлемге қатысты бірнеше формула  беріледі, олардың ішінен дұрысын таңдап алу керек. Мен 3-ке дейін санап болғанда, әрбір сөйлем үшін дұрыс формула жазылған планшеттеріңді көтеріңдер. Бір сөйлемді бір рет талқылаймыз.

Тәжірибе:  Барынша көп дұрыс жауап берген оқушы сыйлық алады.  Заттардың ерітіндісіндегі сутектік көрсеткішті және тамшыуырмен бергілі мөлшері алынатынын GLX –пен көрсетіледі.

1-топ мына қосылыс  O 2    ковалентті полюссіз байланысты заттарға жатады, табиғаты жай зат ортасы    газ

2-топ мына қосылыс  NaCl  иондық  байланысты заттарға жатады , табиғаты кристалл зат (тұз)  ортасы   бейтарап.

3-топ мына қосылыс   HCl  ковалентті полюсті байланысты заттарға жатады, табиғаты  сұйық  (қышқыл)

ортасы  қышқылдық           NaCl , HCl ,  O 2

6-әдіс  Крестиктер-нөлдіктер

1. химиялық байланыс түрлерін атап мысал келтір.

2. ковалентті полюсті байланыс түрлеріне жататын заттардың формуласын жазып мысал келтіріңдер

3. мына қосылыстардағы :     NH3 , CO2 , CsF, NaJ ,  H2  , N2  химиялық байланыс түрлерін анықтаңдар

4. Мына заттардың химиялық байланысын электродық формуламен көрсет  Сl2  , HF ,  H2

7-әдіс Сұрақты тап…   Атом , Молекула, Күрделі зат, формула , Негіздер, Қышқылдар, Тұздар, Элементтердің  электрондық  қабаты, Электртерістілік, Заттың табиғаты.

таныстырылым

кесте

Аяқталуы 8-әдіс Бүгінгі тақырып: Заттардың құрылысы. Химиялық байланыстың негізгі түрлері

Мен нені білемін?

(кіріспе тапсырма)

Мен нені білгім келеді?

(кіріспе тапсырма)

Мен нені білдім?

(талқылау)

     

9-әдіс Сұрақтары бар қорап   Қораптағы сұрақты ал , жауап беріп көр.

Химиялық формуланың неше түрі бар?

Тұздардың формуласында неге металдар бірінші жазылады?

Формуланың соңында қандай атом жазылады?

Бұл сұрақтың жалғасын келлесі сабақта айтатын боламыз.

Үйге тапсырма №3 зертханалық тәжірибе түрлі химиялық байланысы бар заттардың  шар стерженді моделін  жасау

кесте толтырады

 

 

 

 

 

 

 

Қосымша ақпарат  химиялық байланыстардың –  көрсететін орталары да әртүрлі болады.  Қышқылдық, негіздік, бейтарап.
Саралау – сіз қосымша

көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіруді қалай жоспарлайсыз?

Бағалау – оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз? Пәнаралық байланыс қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережелері АКТ-мен байланыс

Құндылықтардағы байланыс

Сабақ барысында көрсетілген  таныстырым арқылы ойлау туралы ойлануға жол көрсетіледі. Әр көрсетілімнен  тапсырмаларды орындай алуына  қарай білінеді Математика , физика, реакция жүру барысында қауіпсіздік ережесі айтылады
Рефлексия

 

Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз. Сол ұяшықтағы сіздің сабағыңыздың тақырыбына сәйкес келетін сұрақтарға жауап беріңіз
1.Сабақ/оқу мақсаттары шынайы ма?

 

 

 

 

2.Бүгін оқушылар не білді?

 

 

 

 

 

 

3.Сыныптағы ахуал қандай болды?

 

 

 

 

4.Мен жоспарлаған саралау шаралары тиімді болды ма?  

 

 

5.Мен берілген уақыт ішінде үлгердім бе?

 

 

 

 

 

6.Мен өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен  

 

 

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеіңіз)?

1

 

 

2

 

Қандай екі нәрсе  сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеіңіз)?

 

1

 

2

 

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетіні туралы не білдім?

 

 

 

 

 

<h2>Ұқсас жазбалар</h2>

Leave a Comment