Электролиз туралы түсінік

Оңтүстік Қазақстан облысы
Қазығұрт ауданы
“Комсомол”(Айнатас) жалпы орта мектебі
Химия пәнінің мұғалімі  Қабаева Гулжамал 

                           Электролиз туралы түсінік

 – Электролит ерітіндісі  немесе  балқымасы  арқылы   электр  тогын  жібергенде  жүретін  тотығу  – тотықсыздану  реакциясы.

 

Электролизде   катод  теріс  зарядталады,   оған  қарай  катиондар  қозғалып,  сол  жерде    олар тотықсызданады.   Анод  оң  зарядталады,  оған  қарай  аниондар   қозғалып,   сол   жерде  олар  тотығады.

Электролиз  процесі  – эндотермиялық   процесс,  себебі ол  электр энергиясы  арқылы  жүзеге асады.

                         Балқыма  электролизі

NaCl  = Na+ + Cl–      

  • К: Na+ + e = Na0          2  
  • А+: 2Cl – 2e = Cl2      ½×1

Процестер  жиынтығы:              

     2Na+ + 2Cl = 2Na0+ Cl2

LiH = Li+ + H

  • К: Li+ + e = Li                   ½×2
  • А: 2H – 2e = H2       ½×1

Процестер  жиынтығы:               2Li+ + 2H = 2Li + H2

Жиынтық  теңдеуі:    2LiH = 2Li + H2

         Rb2CO3 = 2Rb+ + CO32-

  • К: Rb+ + e = Rb                          ½4    
  • А: 2CO32-4e = 2CO2 + O2        ½1

Процестер  жиынтығы:    4Rb+ + 2CO32- = 4Rb + 2CO2 + O2

Жиынтық  теңдеуі:        2Rb2CO3 = 4Rb + 2CO2 + O2

Тест сұрақтарынан

  1. NaОН балқымасын электролиздегенде түзілетін заттар:

4NaОН= 4Na + О2+ 2Н2О

Жауабы: Na, О2

  1. NaСІ балқымасын электролиздегенде катодта түзілетін зат:

2NaCl = 2Na0+ Cl2

К: Na+ + e = Na0        2

А+: 2Cl – 2e = Cl2    ½×1

Катодта металл натрий бөлінеді.

Жауабы: Na

 

Тест есептерінен

№1. Массасы 234 г NaCl   балқымасын электролиздегенде түзілетін түзілетін металл масасы табу.

Бер:                              шешуі:        234г       Х

m(NaCl) = 234г                              2NaCl = 2Na0+ Cl2

т/к m(Na) =?                                       117       46

 

                                                    

  Жауабы m(Na) =92г   

№2   Мыс (ІІ)  хлоридінің балқымасын электролизі нәтижесінде катодта және анодта түзілген өнімдердің молярлық массаларының қосындысын табыңдар.  

  Электролиз теңдеуі: СuCl2 = Сu0+ Cl2

  • К: Сu2+ + 2e = Сu 0     1
  • А+: 2Cl – 2e = Cl2        1

Сонымен катодта мыс, ал анодта хлор түзіледі.

М(Сu)= 64г/ моль  М(Cl2) = 71г/ моль   екеуінің қосындысы

М = 135г/ моль

Жауабы:   М = 135г/ моль 

№3.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ерітінді электролизі

   

1- есеп KI   ерітіндісінің  электролизі

Диссоциация:    KI ↔ K+ + I

Катод:       2О + 2е = Н2­ + 2ОН

Анод:        2l – 2e = l2

Электролиз теңдеуі:  2KI + 2Н2О = H2  + 2KOH  + I2

2-есеп

CuCl2   ерітіндісінің  электролизі

Диссоциация:    CuCl2 = Cu2+ + 2Cl       

Катод:        Сu2+ + 2e = Cu

Анод:        2Сl – 2e = Cl2­

     жалпы:   CuCl2 = Cu + Cl2

электролиз теңдеуі: CuCl2+ 2Н2О = Cu0  + СІ2 + Н2О

3- есеп. CuSO4   ерітіндісінің  электролизі

Диссоциация:    CuSO4 ↔ Cu2+ + SO42-

Катод:       Cu2+  + 2e = Cu0½2

Анод:        2О – 4е = О2­ + 4Н+ ½1

Электролиз теңдеуі:  2CuSO4   + 2H2O = 2Cu + О2­ +2H2SO4

4-есеп  Zn(NO3)2 ерітіндісінің электролизі

Диссоциация:    Zn(NO3)2 = Zn2+ + 2NO3 

Катод:       Zn2+ + 2e = Zn                        ½2

     Анод:        2О – 4е = О2­ + 4Н+ ½1

жиыны :   2Zn2+ + 2H2O = 2Zn + О2­ + 4Н+

электролиз теңдеуі : 2Zn(NO3)2  + 2H2O  = 2Zn + О2­ + 4HNO3

5- есеп. Натрий хлоридінің ерітіндісін электролизі кезінде анодта  бөлінетін заттың салыстырмалы молекулалық массасы

Диссоциация:     NaCl = Na+ + Cl

Катод:       2О + 2е = Н2­ + 2ОН      

     Анод:         2СІ – 2e = СІ2 ­

Электролиз теңдеуі:   2NaCl  + 2H2O   = Н2­+ Cl2­ +2NaОН

        Жауабы: Мr(СІ2) = 71 ге тең.

6- есеп. Натрий сульфиді ерітіндісінің электролизі кезінде түзілетін күрделі заттың салыстырмалы молекулалық массасын табыңдар.

  Электролиз теңдеуі:   Na2S + 2H2O   =2 NaОН+ S + Н2­    

                   Катод:        2Н2О + 2е = Н2­ + 2ОН

Анод:         S2 – 2e = S 0 ­

Сонымен ерітіндіде күрделі зат NaОН түзіледі.

Жауабы:  Мr (NaОН) = 40   

7- есеп.Темір (ІІ)  сульфаты ерітіндісін электролиздегенде  катод пен анодта бөлінетін заттарды табыңдар.

       FeSO4 ерітіндісінің электролизі

Диссоциация:    FeSO4= Fe2+ + SO42

Катод:       Fe 2+ + 2e = Fe0              ½2

     Анод:        2О – 4е = О2­ + 4Н+ ½1

жиыны :   2 Fe 2+ + 2H2O = 2 Fe + О2­ + 4Н+

электролиз :  2FeSO4 + 2H2O =  2Fe + О2­ + 2H2SO4

8- есеп. Магний сульфаты ерітіндісін электролиздегенде катодта бөлінетін жай заттың молекулалық массасын табыңдар.

         MgSO4 ерітіндісінің электролизі

Диссоциация:    MgSO4 = Mg2+ + SO42 

          Катод:      2О + 2е = Н2­ + 2ОН

     Анод:        2О – 4е = О2­ + 4Н+ ½1

     электролиз теңдеуі:   MgSO4+ 2Н2О  = О2­ +  Н2­ + MgSO4

9- есеп. Кальций хлоридінің сулы ерітіндісін электролиздегенде 296г сілті алынған болса, анодта бөлінетін хлордың (қ.ж.) көлемін табыңдар.

 

Диссоциация: СаСІ2= Са2+ + 2СІ

Катод:       2О + 2е = Н2­ + 2ОН

Анод:         2СІ – 2e = СІ2 ­

Электролиз теңдеуі: СаСІ2+2H2O  = H2 + СІ2+Са(ОН)2

 

Бер:                              шешуі:   Электролиз теңдеуі:

m(Са(ОН)2) = 296г                                                              х              296г

                                                     СаCl2 + 2H2O   = Н2­+ Cl2­ +Са(ОН)2

т/к V(СІ2) =?                                                                         22,4л       74г

 

           Х л ———– 296г

      22,4 л   ———–64г                                                                        

 

  Жауабы V(СІ2) =89,6л

10- есеп.  Мыс (ІІ) хлоридінің ерітіндісінің электролизі кезінде катодтың массасы 3,2 грамға артты. Осы кезде анодқа бөлінген газдың көлемін (қ.ж.) табыңдар.

Бер:                              шешуі:   Электролиз теңдеуі:

m(Сu) = 3,2г                                                             3,2г    х             

                                                     СuCl2 + 2H2O   = Сu + Cl2­ + Н2О

т/к V(СІ2) =?                                                             64     22,4л      

 

       3,2г ———– Х л

      64г ———–  22,4 л                                          

  Жауабы V(СІ2) =1,12л

11- есеп. Натрий хлоридінің сулы ерітіндісін электолиздегенде анодта көлемі (қ.ж.) 22,4л сутек түзілген болса, алынған сілтінің массасын табыңдар.

Бер:                              шешуі:   Электролиз теңдеуі:

V (Н)2) = 22,4 л                                                     22,4л             Х г

2NaCl + 2H2O   = Н2­+ Cl2­ +2NaОН

т/к  m (NaОН) =?                                                    22,4 л            80 г

 

                                        

       22,4 л ———– Х г

      22,4 л    ———- 80г    

Жауабы : m (NaОН) =80 г

12 – есеп                                      

<h2>Ұқсас жазбалар</h2>

Leave a Comment

Website Protected by Spam Master