Географиялық есептер шығару жолдары

 Алматы облысы, Ақсу ауданы Барлыбек Сырттанов атындағы орта мектебінің география пәнінің мұғалімі Сарбекова Айгүл Рүстембекқызы

Географиялық есептер шығару жолдары

 Жер шары шеңберінің 10 доғасының қанша километр екенін анықтаңыз?

Жауабы:  40000 :  3600  =  111км.

  1. Африканың батыс жағалауынан шығыс жағалауына дейінгі экватор бойынша градустық қашықтығы қанша?

Жауабы:   111км  × 340 =  3774км.

  1. 700 батыс бойлық бойынша Оңтүстік Американың солтүстігінен оңтүстігіне дейінгі қашықтығы қанша?

Жауабы:   111км  × 650 =  7215км.

  1. Мысалы ,100 метрде 200 қадам болды делік. Демек әрбір қадамның ұзындығы қанша болғаны?

Жауабы:   100 м  : 200 =  0,5 м.

  1. Егер қашықтық 700метр болып, ал қағаздың көлемі бір ғана парақ болса, ол қашықтықты қағазға қалай түсіру керек?

Жауабы:    мұндай жағдайда қашықтық  кішерейтілген түрде бейнеленеді. Қағаздағы 1см 100 м орнына алынады. Бұл жағдайда сызбадағы қашықтық 7 см-ге тең болады.

  1. Егер ұзындығы 9 метр , ені 6 метр, биіктігі 4 метр десек, сынып бөлмесіндегі ауаның салмағы қанша болатынын есептеп шығарыңыз?

Жауабы:   9 м ×6 м × 4 м =216 м3;

1 кг 300 г × 216 м3 = 280 кг 800 г.

(Бір куб сантиметр  ауаның салмағы 1кг 300 г шамасы екені есептеліп шығарылған)

  1. Бөлменің ұзындығы 7 метр, ені 5 метр, биіктігі 3,5 метр. Бөлменің көлемі мен ондағы ауаның салмағын есептеңіз?

Жауабы:   7 м ×5 м × 3,5 м =122,5 м3;

1 кг 300 г × 122,5 м3 = 159 кг 29 г.

  1. Көлемі 200 куб метр сынып бөлмесінің ауасында +200 температура- да қанша литр су буы болады?

Жауабы:   200 м3 ×17 г =3400г= 3,4 л ;

  1. Радио былай хабарлады: +100 температурада ауаның салыстырмалы ылғалдылығы 50% . Мұндай 1м3 ауада неше грамм су болады? Оның қанығуы үшін қанша су керек?

Жауабы:   t1 = +100 –да 9 г су буы – 100 % ;

t2 = +100 –да  Х г су буы – 50 % ;

Х =   =   4,5 г су буы.

+100 температурада ауаның қанығу үшін 4,5 г су буы қажет.

  1. Бір тонна мұхит суынан қанша тұз алуға болады ?

   Жауабы:   1 литр мұхит суындағы тұздылық 35‰;

1000 л  × 35‰ = 35000г

Өзеннің  1тонна суы  1000 л × 0,2 ‰ = 200г.

  1. Егер тұздылығы 18‰ болса, Қара теңіздің 1 тонна суынан әр түрлі заттардың неше грамын алуға болады?

Жауабы:   1 тонна 1000 л ;

1000 л  × 18 ‰ = 18000 г

  1. Бір тәулік ішінде ауа температурасы төмендегідей болып өзгерді: +40, -20,

+80,+60. Тәуліктің орташа температурасын тап ?

Жауабы:   40 +( -20) +80+60  =160;

16 : 4  = 40.

  1. Таудың етегінде +200, ал шыңында  -160 болса, таудың биіктігі қандай ?

Жауабы:  + 200 -( -160)  =360;

36 : 6 = 6 км.

  1. Үш километр биіктікте термометр 00 –ты көрсетті. Осы кезде тау етегінде температура қандай болды?

Жауабы:   60×3 км = +180;

15.Ұшақ қанатында ауа температурасы -300 көрсетті. Осы кезде жер бетіндегі температура  +240 болса , ұшақ қандай биіктікте көтерілген ?

Жауабы:   ( -300) -24  =540;

540 : 60 = 9 км.

  1. Барометр тау етегінде 740 мм , ал тау басында 440 мм көрсетсе, тау басының биіктігі қандай?

Жауабы:   ( 740 мм- 440мм) × 10мм  =3000 м;

(Әрбір 100 метр  биіктеген сайын қысым шамамен 10 мм-ге кемиді. Ал 10метр биікте 1 мм-ге төмендейді.)

17.Ұшақ  үш километр биіктікке көтерілді. Егер жер бетіндегі атмосфералық қысым 750мм болса, ұшақ көтерілген биіктікте атмосфералық қысым қандай ?

Жауабы:  3км  = 3000м;

750 мм – ( 3000 м :10 мм)  =450 мм ;

  1. Мәскеу қаласының атмосфералық қысымы 748 мм болса, мұхит деңгейімен салыстырғанда оның биіктігі қандай ?

Жауабы:   ( 760 мм – 748 мм) ×10мм  =120 м ;

(Мұхит деңгейінде барометрдегі сынаптың биіктігі 00 –та 760 мм болады. Мұндай қысым қалыпты атмосфералық қысым болып табылады.)

  1. Орташа айлық ауа температурасын есептеп шығарыңыз. Мысалы : желтоқсан айының орташа температурасы -80С; Тамыз айының орташа температурасы +240С. Аытқу температурасын табыңыз?

Жауабы:  + 240 -( -80)  =320  ауытқу амплитудасы;

240 – 80  = 160;

160 : 20 = 80 орташа температура;

  1. Арал теңізінің ауданында жауын –шашынның мөлшері 150 мм шамасында, ал булану мөлшері 1000 мм. Ылғалдану коэффицентінті анықтаңыз?

              Жауабы:     К =  ;            К =  = 0,15мм;

  1. Астана қаласында жауын –шашынның жылдық мөлшері 300мм шамасында, ал булану мөлшері 600мм. Сонда ылғалдану коэффицентінті анықтаңыз?

              Жауабы:     К =  = 0,5мм;

 

  1. 770 ш.б. Алматыда- сағат 1600, 730 б.б. Нью-Иоркте – сағат х00;

 

Жауабы:  3600 : 24 сағат = 150                     1. 770+730 = 1500

10 – х минут,                          2. 1500 ×4 мин = 600мин.

15– 60 минут:                         3. 600 :60 = 10 сағат,

= 4минут;                        4. 1600 – 1000 = 600 таңғы .

  1. Семейде – 790 ш.б.- 4 – ақпан, сағат 2200 ; Токиода 1390ш.б. –та қай күн, қай сағат?

                Жауабы:  1. 1390 – 790 = 600;

  1. 600 ×4 мин = 240мин;
  2. 240мин :60 = 4 сағат,
  3. 2200 +400 = 200. ( 5-ақпан, түнгі сағат 200).
  4. Аустарлия материгінің оңтүстік жарты шардағы үлесі % қанша?

Жауабы:   Жердің жалпы көлемі- 510 млн. км2;

510 млн. км2 : 2 = 255 млн. км2;

Аустралияның көлемі –аралдары мен қоса есептегенде -9млн.км2

= 3,5% ;

  1. Батыс Қазақстанның экономикалық ауданындағы 2179 мың адамның 71% экономикалық белсенді халық. Оның 52 % өндірістік емес салада жұмыс істейді.Өндірістік емес салада жұмыс істейтін адам санын тап ?

                Жауабы:        1.     = 1547,09 мың адам ;

  1.        = 804,4 мың адам ;
  2. 26. Африка материгінің дүние жүзлік құрлықтағы аудан үлесі – қанша ?

Жауабы:                   = 5,89 % ;

  1. Оңтүстік жарты шардың ауданы 255 млн. км2; Оңтүстік жарты шардағы құрлық ауданы 49 млн. км2.Оңтүстік жарты шардағы мұхит үлесін тап ?

                    Жауабы:   1. 255млн км2– 49млн.км2 = 206 млн.км2;    

  1.     = 81 % ;
  2. Карта бетінде 2нысан арасындағы қашықтық 13см. Жер бетіндегі қашықтық 455 км. Картаның масштабын анықтаыңыз?

                   Жауабы:   1. 1:45 500 000;

  1. 1см-де – 455км;
  2. 45 500 000 : 13 = 3500 000.
  3. Өзеннен жолға дейінгі қашықтық 1 км, оның картадағы өлшемі 20 см; Масштабын анықта?

Жауабы:   1. 1:100 000;

  1. 1см-де – 1км;
  2. 100 000 : 20 = 5 000.
  3. Солтүстік жарты шардағы құрлықтың үлесі 39% . Осы жарты шардағы мұхиттың ауданын анықтаңыз?

Жауабы:   Жердің жалпы көлемі- 510 млн. км2;

510 млн. км2 : 2 = 255 млн. км2;

100% – 39% = 61%

= 155,55млн.км2 немесе 156 млн.км2.

  1. 31. Республиканың жер қоры -270 000 000 га; Оның ішінде шабындық пен жайылым 190 000 000 га алып жатыр. Шабындық пен жайылым үлесін тап ?

Жауабы:    = 70,3%;

<h2>Ұқсас жазбалар</h2>

Leave a Comment

Website Protected by Spam Master